Γαμπρέ μου, την νυφούλα μας
να μην τηνε μαλώνεις,
σαν κουτσουνάδα τ Απριλιού
να την ποκαμαρώνεις.
(γαμηλιώτικη μαντινάδα της Κρήτης.)
Σαν κουτσουνάδα τ Απριλού η νύφη. Σαν κούκλα δηλαδή. Και φανταχτερή. Σαν την παπαρούνα, που κάθε Μαρταπρίλη, πυρπολεί την γη με κείνο το μαγικό κατακκόκινο χρώμα της. Στην καθομιλουμένη γλώσσα την λένε παπαρούνα. Στην Κύπρο πετεινό, στην Μάνη μακωνίδα (δωρική μορφή της αρχαίας μήκωνος) Στην Μικρασία λαλέ. Όπως τονίζουμε και παραπάνω, στην Κρήτη την ξέρουμε με το κοινότατο όνομα κουτσουνάδα. Κάτι σαν κούκλα των αγρών δηλαδή.
Ελάχιστοι Κρητικοί όμως θυμούνται ακόμη τα κοριτσάκια μιας άλλης εποχής που περπατούσαν στους δρόμους έχοντας καρφιτσωμένες κούκλες στα πέτα τους ή και στα μαλλιά τους ακόμη. Κούκλες φτιαγμένες με παπαρούνες!
Γιατί αυτό το εντυπωσιακό άνθος με τον σύντομο βίο (χάνει εύκολα τα πέταλά του) ήταν κάποτε το πιο απλό και το πιο απέριττο παιχνίδι στα χέρια των παιδιών.
Την εποχή που δεν υπήρχαν βιομηχανοποιημένα παιχνίδια και οι παιδικές ψυχές μπορούσαν να νιώσουν την χαρά της δημιουργίας με απλά υλικά, όλα παρμένα από την φύση, η παπαρούνα έπαιρνε ψυχή. Γινόταν απείκασμα της ανθρώπινης μορφής, αντανακλούσε την ομορφιά της ζωής. Και την ομορφιά της φύσης.
Με αυτές τις απλές πρακτικές οι προβιομηχανικές κοινωνίες μπορούσαν να ακονίζουν τα μυαλά και να βοηθούν τα νεότερα μέλη τους να αναπτύξουν τις δημιουργικές τους ικανότητες. Τα κορίτσια (συνήθως αυτά...) έφτιαχναν κουτσούνες με κατακόκκινα φορέματα, καταπράσινες ζακέτες και κατάμαυρα μαλλιά. Μια πανδαισία χρωμάτων δηλαδή.
Ο τρόπος είναι απλός. Διαλέγουμε ένα μεγάλο μπουμπούκι παπαρούνας, που να βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο πριν από την άνθιση και το κόβουμε αφήνοντας ένα μικρό κομμάτι του μίσχου, περίπου μισό εκατοστό του μέτρου. Ανοίγουμε προσεκτικά τον κάλυκα στα δύο, ώστε να δημιουργηθούν δύο κάψες ενωμένες μόνο στην βάση του μίσχου. Τα κόκκινα πέταλα βρίσκονται ακόμα ανάμεσα στις δύο κάψες. Τα τραβάμε προσεκτικά, τα τεντώνουμε και έχουμε στα χέρια μας ήδη τον κορμό της κουτσούνας. Οι κάψες που σχηματίζονται με τα φύλλα του κάλυκα (σέπαλα) φαίνονται σαν κοριτσίστικο ζακετάκι και τα πέταλα, μακρύ κόκκινο φόρεμα. Λείπει μόνο το κεφάλι, μα κι αυτό δεν είναι δύσκολο να βρεθεί. Από ένα άλλο μπουμπούκι (ή και ανθισμένο λουλούδι) αφαιρούμε την κωδία (κεφαλή της παπαρούνας) μαζί με τα μαύρα σπόρια της. Φροντίζομε να την κόψουμε σύριζα και να την τρυπήσουμε ελαφρά με κάποιο μικρό ξυλαράκι ώστε να μπορεί να καρφωθεί εύκολα στον λαιμό της κουτσούνας. Και ο λαιμός είναι ο μίσχος του μπουμπουκιού, που όπως θυμάστε τον είχαμε αφήσει σε μήκος μισού εκατοστού περίπου. Η κουτσούνα μας είναι έτοιμη! Ενα πρόσκαιρο παιχνίδι μηδενικού υλικού κόστους, αλλά μεγάλης συναισθηματικής αξίας!
Για μια ακόμη φορά δανείζομαι από τα εξαιρετικά Κείμενα και τις φωτογραφίες του αείμνηστου Νίκου Ψιλάκη!
Όταν βρείτε και εσείς κάποια στιγμή παπαρούνες, μπορείτε να δοκιμάστε να κάνετε μια κουτσουνάδα. έτσι για την προσπάθεια. Το τουτόριαλ 🤣 το λέει πολύ αναλυτικά...😊.
Μέχρι την επόμενη φορά που θα τα πούμε, να είστε όλοι καλά, να προσέχετε τον εαυτό σας, έχετε μια όμορφη εβδομάδα και μην ξεχνάτε να... μένετε εκεί που σαν κάνουν να χαμογελάτε! 😊
Και άντε να έρθει η άνοιξη επιτέλους. Εδώ και τέσσερις μέρες είχαμε ένα κανονικό φθινόπωρο! 🤔
Σας ευχαριστώ πολύ που περνάτε και τα λέμε!
.png)
